Eigen molenpatrimonium

(Bron:Provinciebestuur Oost-Vlaanderen)

(Bron:Provinciebestuur Oost-Vlaanderen)

(Bron:Provinciebestuur Oost-Vlaanderen)

Het provinciebestuur Oost-Vlaanderen is de trotse eigenaar van 4 windmolens en 1 watermolen. Het molenbeleid van het provinciebestuur is er op gericht de molens maalvaardig te restaureren en ze regelmatig te laten draaien. Een stilstaande molen is immers gedoemd om te vervallen en in een werkende molen kan het publiek daadwerkelijk kennis maken het bijna verdwenen ambacht van molenaar en de vernuftige mechanica van de molenbouwers.

Eén provinciale watermolen

• De Zwalmmolen, Munkzwalm (Zwalm)
  Te midden van de groene Zwalmvallei schuilt in Munkzwalm een schitterend stukje technisch erfgoed: de Zwalmmolen of Molen Ten Berge, voor het eerst vermeld in 1040. Het is een beschermde, ambachtelijke watermolen die aangedreven wordt door de Zwalmbeek. De molen is nu maalvaardig gerestaureerd en voorzien van een kleine waterkrachtcentrale. In het aanleunend gebouw werkt een cilindermolen, Midget Maxima Roller Mill 184, Morristown, USA, aangedreven door een gerestaureerde dieselmotor.

Vier provinciale windmolens

• De Windekemolen, Balegem (Oosterzele)
  In 1975 kocht het provinciebestuur de Windekemolen in Balegem, een houten staakmolen op de grens tussen Balegem en Scheldewindeke. In 1910 werd deze houten staakmolen van Denderwindeke naar Balegem gebracht op de plaats waar de molen van molenaar De Visscher afgebrand was. Momenteel is de molen volledig gedemonteerd in afwachting van een maalvaardige restauratie. De molen werd beschermd op 8 mei 1978.
• De Fauconniersmolen, Oordegem (Lede)
  Deze stenen stellingmolen werd gebouwd in 1845 langs de steenweg van Brussel naar Gent. Oorspronkelijk was het een olie- en graanmolen, maar nu is hij alleen nog ingericht om graan te malen. Reeds in 1948 werd de molen beschermd. Het provinciebestuur kocht de molen in 1973. Vlak voor de restauratie, in 1976, brandde hij volledig uit. De restauratie werd voltooid in 1984 en na het wegwerken van enkele mankementen, draait en maalt de molen nu regelmatig.
• De Roomanmolen, Sint-Pauwels (Sint-Gillis-Waas)
  Dit is de hoogste molen in Oost-Vlaanderen: een stenen stellingmolen, gebouwd in 1847 als olie- en graanmolen. Ook hier is de oliemolen verwijderd. De hoge schouw naast de molen herinnert nog aan de tijd dat hier een stoommachine in gebruik was. In maart 1956 werd deze windmolen beschermd. Het provinciebestuur kocht hem aan in 2003. (zie link onderaan)
• Het Meuleke 't Dal, Zingem
  Het provinciebestuur kocht deze houten staakmolen aan in 1999, in het kader van het Landinrichtingsproject Leie en Schelde (Inrichtingsplan Meilegem – Zingem). Het is de kleinste van Oost-Vlaanderen, en wellicht ook de oudste. Over de ontstaansdatum is reeds veel inkt gevloeid. Rekeningen van de Sint-Baafsabdij in Gent uit 1388 vermelden herstellingen aan een windmolen in Zingem. Het is mogelijk dat hiermee het Meuleke 't Dal bedoeld wordt, al is dit niet expliciet zo vermeld. Uit de constructie kunnen we wel afleiden dat het een zeer oude windmolen is: er zit namelijk maar één spoorstijl langs beide zijden van de steenbalk. Jongere staakmolens hebben er twee. De molen is beschermd sinds 1944, het landschap sinds 1977 en het lage molenaarshuisje sinds 1982.