Eikenprocessierups

Sinds 1990 zijn de rupsen van de eikenprocessievlinder (Thaumetopoea processionea L.) weer in de belangstelling. De eikenprocessierups is één van de diersoorten die profiteerden van de geleidelijke verandering (opwarming) van ons klimaat. De soort heeft zich nu definitief gevestigd in Nederland ten zuiden van de grote rivieren, in het noorden van Vlaanderen en in het westen van Duitsland.

Waar komt de eikenprocessierups voor in onze provincie?

De verspreiding van de rups werd door het Provinciaal Centrum voor Milieu-onderzoek in kaart gebracht via jaarlijkse enquêtes bij de steden en gemeenten. Enkel het noordoosten van onze provincie (Waasland en Denderstreek) wordt getroffen door deze rups. Men ziet ze vooral in woongebieden, soms in landelijk gebied. Slechts in 5 procent van de waarnemingen betreft het bosgebied.

Men treft de rupsen zoals hun naam zegt vooral aan op eikenbomen in de maanden mei, juni en juli. Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten: dichte spinsels van vervellingshuidjes, uitwerpselen en brandharen. 's Nachts gaan de eikenprocessierupsen in optocht (in processie) op zoek naar voedsel (eikenbladeren).

Uit het bijgevoegde rapport blijkt dat de verspreiding voor het vierde opeenvolgende jaar ontegensprekelijk is teruggedrongen en de hinder voor de bevolking tot een aanvaardbaar niveau is teruggebracht. De zware bestrijdingsinspanningen van 2007 en de niet aflatende beheersingsmaatregelen de daarop volgende jaren in de verschillende getroffen gemeenten zijn dus succesvol.

Hinder veroorzaakt door de rups

De eikenprocessierups kan in sommige gebieden leiden tot een plaag. De overlast bestaat dan uit gezondheidsklachten ontstaan door de brandharen van de rups en uit verminderde vitaliteit van aangetaste bomen door kaalvraat. Klachten bij mens en dier zijn jeuk, huiduitslag of irritatie aan de ogen of luchtwegen. Dit wordt niet enkel veroorzaakt door rechtstreeks contact met de rupsen of hun nesten. In gebieden waar de rups talrijk voorkomt kunnen, bij winderig weer, ook de verspreide brandharen op zich klachten veroorzaken.

Ondersteuning gemeenten

De Provincie volgt jaarlijks, in de lente en de zomer, de ontwikkeling van de eikenprocessierups op en brengt de steden en gemeenten tijdig op de hoogte brengen van de ontwikkelingsfases van de rupsen en de te nemen voorzorgs- en bestrijdingsmaatregelen.

Sensibiliseringscampagnes zullen verder worden ondersteund met de affiches en brochures van de Vlaamse Overheid (o.a. ToVo in samenwerking met de provincies).

De opvolging van de medische aspecten van de overlast van deze rupsen gebeurt door de afdeling Toezicht Volksgezondheid van Oost-Vlaanderen van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Ten slotte kunnen de steden en gemeenten steeds de nodige bijstand krijgen van de LOGO's (Medische milieukundigen (MMK), zie website onderaan) voor lokale toelichtingen en/of waarschuwing voor de gevaren van de aanwezigheid van de eikenprocessierups en de medische aspecten van de hinder van de brandharen van deze rups.

Contact

provinciaal centrum voor Milieuonderzoek (PCM)
Godshuizenlaan 95
9000 Gent

Gezondheidsinspectie van Oost-Vlaanderen
Dr. A. Smis
Elfjulistraat 45
9000 Gent
tel.09 244 83 60